آدم و خدایانش

تسلي

marjanfooladvand — Wed, 02 May 2012 11:56:00 GMT

من در اين مسير

رهگذران بسياري را تسلي داده ام

كه اين خيابان

در انتها به دريا مي ريزد

و آنان مرا تسلي داده اند

كه روزي

درخت خواهم شد

ما به هم دروغ مي گفتيم

تا آسان تر

بميريم.

يه خبر نيمدار!

marjanfooladvand — Sat, 28 Apr 2012 14:19:00 GMT

كتاب آرش كه اسم اصليش البته "حكايت تير انداختن مرد قصه گو" بود دو ماه پيش چاپ شد. آخراي

پارسال. قصه رو البته ده سال پيش نوشته بودم. يه " ديگر خواني" شاید تا حدودی مدرن از قصه ي

اساطيري آرش.

كم پيش مياد وقتي اين همه از نوشتن چيزي بگذره باز دوستش داشته باشم اما اين قصه رو هنوز

دوست دارم.

از متن كتاب اين قسمت رو براي پشت جلد انتخاب كردم:

مرا به ياد بسپار كه قصه گو بودم و داستان هايم را بر باغ ها

و بيابان ها بخوان كه خاك اين سرزمين نه به بارش باران كه

به معجزه ي قصه درختان مي روياند...

كتاب رو نشر افق منتشر كرده

قيمت ده هزار و پونصد تومن(كاش يه كم ارزون تر بود)

سرنوشت

marjanfooladvand — Sun, 15 Apr 2012 14:10:00 GMT

مرجان‌ها در حال انقراض هستند.

قصه ی روز نو

marjanfooladvand — Wed, 21 Mar 2012 20:22:18 GMT

این پست را نوروز سال پیش نوشتم در این یک سال بسیار خوانده ام اما هنوز

قصه ای قشنگ تر برای نوروز پیدا نکرده ام.

نوروز خیلی قصه دارد. من اما یکی را بیشتر دوست دارم:

اهریمن، خدای تاریکی پیمان نامه ی اهورا مزدا را دزدید و به اعماق تاریک دوزخ برد

و آن را در میان عفریت ها و عذاب های دوزخ،در دورترین دخمه های سیاه آن را

پنهان کرد.

پس از آن خورشید از تابیدن ایستاد و باد از وزیدن ماند. ابرها نمی آمدند و باران

نمی بارید. دروغ و طمع در میان مردمان رواج یافت.جهان تاریک شد.

سرد شد.

بد کنش و نامهربان شد.

جمشید،شاه ایران، در لباس عفریتان دوزخ،به تاریک ترین دخمه های عذاب فرو رفت.

پیمان نامه را یافت و با دیوان و اهریمنان بد کنش دوزخ جنگید و نامه ی اهورا مزدا را

به زمین باز آورد. خورشید رها شد. باد وزید . ابر ها آمدند و باران بارید. دروغ و طمع

از ایران رفت.

زمین سبز شد و مردمان راست گفتند و مهربان شدند.

و روز نو شد.

نوروز شد.

محفل

marjanfooladvand — Thu, 01 Mar 2012 20:33:00 GMT

این رو در جواب دوستی زیر کامنتش نوشته بودم. مفصل شد. فکر کردم شاید بهتره

بیارمش اینجا توی "محفل آدمهای خسته که دور هم خوش و خوبن" چون به اونا

هم مربوط میشه.

توی کامنتش نوشته :

"چقدر آدمهای خوانندهی شما با شما ابراز همدلی میکنن و همینطوری کنار هم خوش و خوبین!

بنظرم رسید که اینجا محفل یه دسته آدمهای خستهس. خستگانی که همدیگر رو دوست دارن و خستگی هم رو می فهمن

امیدوارم در دور بعدی پرانرژی تر استارت بزنین!!! "

براش نوشته بودم:

راست می گی دوست من.

به همین دلیل بود که اینجا این همه مدت خاک میخورد. فکر میکردم اگه قراره بنویسم

باید به قول تو " انرژی" داشته باشه. دلم میخواست،دلم میخواد ،میتونستم این جا یه چیز شاد

بنویسم.

نشد.

گفتم که حتا اتفاقهای خوب هم نتونست این اندوه ته نشین شده رو زیر و رو کنه.

اما این که گفتی:"یه عده آدم خسته که دور هم خوش و خوبین" شاید درسته. من البته اغلب این

دوستان رو نمیشناسم- متاسفانه- بیشترش اسم مستعاره و بی آدرس- عین خود تو- اما این همدلی

بیشتر از اون که به دلیل دوستی به وجود بیاد فکر کنم به خاطر تجربهی جمعی ماست که اگر چه

تک تک اما در عین حال با هم از سر گذروندیم. این خستگی شاید به این خاطره که ما نسل"شاهد"یم.

شاهد امیدهای بسیار و شکست های سخت و پی در پی بودیم و این مجبورمون کرد بپرسیم "چرا"؟ ما

هم میخواستیم این سوال میراثی رو فراموش کنیم و ساده و معمولی و تا حدی که میشد شاد زندگی

کنیم امااون شکستها هی تکرار شد و نگذاشت این سوال رو از یاد ببریم.

اینطوری بار همهی تاریخ،بار جنگها،اشغالها بار همهی اساطیر و مذهب و تبارشناسی، بار سوالهای

بزرگ هولناکی که پدران ما از ترس جواب دادن بهشون فراموششون میکردن، افتاد روی شونهی ما.

تو راست می گی ما یه مشت آدم خستهایم اما باری رو که روی شونه همه جا با خودمون می بریم رو هم

نگاه کن!شاید همین هم دلیی رو که می گی ایجاد کرده ،انگار کن سربازهایی که از یه جنگ سخت زنده

برگشتن و حالا یه جورایی انگار با هم قوم وخویشن.با ترسها و تجربههای شبیه به هم.

در بارهی نسل بعد 28 مرداد لابد خوندی یا شنیدی؟ نسل نا امید، نسل تلخ مغرور شریف ( کمی از دماغ

فیل افتاده) پناه برده به دود و مستی و فلسفه با مایه های تحقیر توده و ناامیدی از مردم و روضه خونی

برای آرمان از دست رفته.

همیشه میترسیدیم که مثل اونا بشیم. به همین خاطر هی بلند شدیم. هی امید بستیم به تغییر ،هی

هر کدوم به قدر خودمون سعی کردیم بفهمیم چرا؟ چرا اینجاییم؟ چرا هی خودمون رو دور می زنیم؟ چرا

حرکت ما به جای رفتن به جلو یه حرکت پاندولیه؟ هر قدر به جلو میره همون قدر هم به عقب بر

می گرده؟بفهمیم که حالاباید چی کارکنیم؟ اماحواسمون بود که فهمیدن و تسری دادن حس نیاز به

فهمیدن یه فرایند تدریجی و سخته. خسته کننده و بیهیجان و بیصداست و به همین دلیل کُند و

فرسایشیه. سعی کردیم بر خلاف بعد ۲۸ مردادیها یاد بگیریم نه کسی از دماغ فیل افتاده نه به خاطر

دانایی اندکش حق داره به بقیهی مردمِ خوش شادمان فخر بفروشه.حواسمون بود که سرنوشت ما

حداقل به این زودیها،دیدن تغییر،دیدن شادمانیهای بزرگ جمعی،دید پیروزی نیست. که کاری که باید

بکنیم،خویشکاری بزرگ و قهرمانی ما شاید فقط فهمیدن و فهمیدن و فهمیدنه و البته از پا نیفتادن. اینه که

کلی آدم که نمیشناسمشون (تا قبل این حتا فکر نمیکردم که کسی جز دوستان خودم این جا بیاد یا این

جا رو دوست داشته باشه) به قول تو این جا دورهم جمع میشن . و بی اون که همدیگه رو

بشناسن،بشناسیم، یه محفل درست میکنن از آدمهای خسته که حرف هم رو میفهمن و بدون

امیدهای دور و درخشان،بی انتظار هیج اتفاق بزرگ نزدیکی،بهترین کاری که از دستشون بر میاد رو

انجام میدن: نیافتادن!

حالا دیر امید میبندیم و دیرخوشحال میشیم. اما این که یاد بگیری بایستی و همچنان سعی کنی

تا به اون رنج تدریجی و کند فهمیدن و فکر کردن ادامه بدی و نیافتی در عین اینکه دور وبرت نه صدای

تهییج کنندهی طبلها و شیپورهای حماسی باشه و نه شور انقلابیهای جوان چه گوارایی با سرودها و

عشقها و شعرها و نه باور درست کردن دنیا و فتح و ... به خیال من خیلی مهم و خیلی با ارزش و حتا

موثره.ایستادن و نیافتادن در عین اینکه تو امید چندانی هم به هیچ چیز نداری، همین تلاش روز پشت

روز برای گرگدن نشدن توی شهر کرگدنها،فکر کنم حماسهی نسل منه.

نسل آدمهای خستهای که شادی چندانی ندارن اما تلاش میکنن برای بچهها درباره همه چیز طنز

بنویسن.

که هر کدوم به شیوهی خودشون کاری کنن که رسم خندیدن از این خاک قدیمیِ ویران بر نیافته.

همین.

عذر تقصیر

marjanfooladvand — Sat, 25 Feb 2012 15:16:00 GMT

ميفهمم كه ديگه اين ننوشتن داره يه جورايي بدمیشه. ميدونم كه زشته دوستاي

آدم پيام بذارن و تو باز هي سكوت كني. گیرم خودت هم بدونی قضیه بیشتر

معرفت اوناست تا چیزی که تو مینویسی.كي باورش ميشه نوشتن چقدر سخت

ميشه حتا براي من كه كارم نوشتنه . كه سال هاست كارم نوشتنه. اما چيزهايي

مينويسم. جاهاي ديگه مينويسم . چيزهايي كه از من دورن. بعضيهاشون كمتر

بعضيهاشون بيشتر بعضيهاشون كاملا.

اين روزها براي بچهها يه مجله در مياريم." همشهري بچهها". توي مجله كنار كارهاي

ديگه یه چیز هایی می نویسم یه جور تاریخ به شیوه ی طنز برای بچه ها.

توي این نوشته ها یه كمي خودمم. توي بقيهي كارا اصلا من نيستم. مدتهاست

قصه نمينويسم. گاهكي فقط داستان كوتاه كوتاه. نميدونم به درد ميخورن يا نه.

حتا توي اين كه جمعشون كنم و بدم يكي بخونه ببينه مناسب چاپ هستن يا نه

هم ترديد اساسي دارم.

فقط اين جا، توي اين وبلاگ پرت و دور و مهجور ،خودم بودم. اما "خودم بودن" هي

سخت تر ميشه. اون قدر كه فكر كردم بهتره يه جاي ديگه برم. يه جاي ديگه با يه

اسم ديگه. اسمي كه بشه خودش باشه به تمامي،نه منتخب و گزيدهاش.

كلياتش. با همهي هجويهها و هزليهها و غزلهاش. با همهي پرت و پلاهاش.

چروك و وحشي و آزاد .بي اسم. خود خود خود آدم. گيرم هيچ كس از كليات آدم

خوشش نمياد. همه دنبال گزيده هستن.

يه دلیل ديگه ننوشتنم این بودکه هي دلم ميخواست يه چيز خوب شاد

بنويسم. اتفاقهاي خوب البته بود. خيلي سفر رفتم. دور بين خريدم بعد مدتها

و عكس گرفتم . به شكل ديوانهواري عكس گرفتم. (عاشق عكاسي ديجيتالم

كه آدم فيلم كم نميياره!) .

مجله راه افتاد و انگار بچهها دوستش دارن. پيشنهادهاي كاري خوبي داشتم.

عالي بود. تونستم همه رو رد كنم!

اما اين همه ، كه هر كدومشون ميتونست كلي وقت خوش حالم كنه، چيزي رو

در ته دلم عوض نميكنه. يه جور اندوه ته نشين شده ، كه اين موجهاي كوچيك شاد

و گذرا نميتونه كاريش كنه. دلم يه طوفان ميخواد. طوفاني كه همه چيز رو زير و

رو كنه. تازه كنه. طوفان نوح كه دنياي آدم رو جارو كنه . بشوره، نو كنه. حرفام

قديمي شدن. صدام به گوش خودم تكراري مياد . حرف تكراري كه نوشتن نداره!

یک بار نوشته بودم : دلم خیابان بی خاطره می خواهد

marjanfooladvand — Fri, 21 Oct 2011 04:00:52 GMT

تمام راه از بروکسل تا پاریس باران می آمد.

صدای ضبط بلند بود.

ترانه های قدیمی از شیشه ی ماشین بیرون می ریخت.

باران بی خاطره بود.

سنگینی خاطره های سالیان را از ترانه ها می شست.

وقتی رسیدیم، همه ی آن آواز ها تازه شده بودند. می شد دوباره سال ها شنیدشان.

وارث

marjanfooladvand — Thu, 30 Jun 2011 01:30:01 GMT

ظهر بود که رسیدیم. از شانه ی خاکی جاده ، از آن جا که ماشین را پارک کرد،

به نظر می رسید رود خانه سال هاست خشک شده. گفتم: تموم شد. آب نداره.

فاتحه ی شاعریت خونده است! و خندیدم. جواب نداد، سراشیبی بستر رودخانه

را دوید.من هم دنبالش. از آن رود بزرگ،باریکه آبی مانده بود که لای قلوه سنگ ها

زیر آفتاب برق می زد. نشست و مشت هایش را پر از آب کرد اما نخورد.

گفت: ... و آن کس که از این آب نوشد شعری گوید که آنش در عالم زند!

و جوری نگاهم کرد که انگار دارد از هواپیما می پرد پایین بدون آن که از چتر

نجاتش مطمئن باشد.

گفتم: یه پرت و پلایی خوندم برات از رو کتاب ، تو که واقعا باور نکردی؟ کردی؟

گفت: خودت چی؟ باور نکردی؟ جرات داری بخوری ازش؟

.... خیلی وقت بود شعر نگفته بود. بد اخلاق و غمگین و بی حوصله بود. یک روز

عصر توی کار گاه صحافی ام نشسته بود ، فقط محض این که حال و هوایش را

عوض کنم صفحه ای از کتاب کهنه ی بی جلد را برایش خوانده بودم :

... و اندر این سوختن حکمت و حکایتی است. گویند چون منصور حلاج را دست و پا

بریدند انا الحق می گفت و چون زبان بریدند اناالحق می گفت به آوازی که نه از زبان

سر است . پس وی را بسوختند و خاکستر بر آب دادند. خاکستر سالیانی بر آب

می رفت تا اهل خویش بیابد. زنی از آن نوشید و از او شهید اول شیخ اشراق پا

گرفت .پس او را بسوختند و خاکستر بر ارس پراکندند. خاکستر سالیانی بر آب بود تا

اهل خویش بیابد . شاعری از آن نوشید که نامش را کس ندانست جز آن که بعد

از مرگ آذرش خواندند از آن که شعر هایش آتش در عالم زد . وی را چنان که

حکایت رفت کشتند و سوختند و خاکستر به باد دادند. باد خاکستر به زمین افشاند

و به رود شیرین انداخت در ناحیت فارس که پس از آن شور شد از آن که حکم

بود جز شاعری تشنه ،از آن شورابه ننوشد. گویند هر که از آن آب نوشد که

خاکستر ایشان دارد و از آن گندم خورد که از آن زمین رسته باشد که خاکستر

آنان بر آن پراکنده ، از وارثان است و کلامش آتش در عالم زند و خود ازسوختنش

چاره نه . که چراغ عالم افروخته به سوختگان است.

پس زنهار تا از کدام آب نوشی و از چه گندم نان کنی ...

...هنوز نگاهم می کرد. دوباره پرسید: نگفتی؟ می ترسی ازش بخوری؟

گفتم: ول کن بابا حالا یه چیزی نوشته بود، جدی گرفتی . این آب شوره ،

مرض می شیم می میریم ها !

دست هایش را پر از آب کرد و خورد.

...خیلی گذشته است...

گاهی خاکسترش را توی باد می بینم....

محال

marjanfooladvand — Tue, 21 Jun 2011 08:42:36 GMT

کاش می بستم چشامو

این ازم بر نمیاد...

یاد ایام

marjanfooladvand — Sat, 11 Jun 2011 09:16:00 GMT

کفش هایش را دست گرفته بود و پا برهنه می دوید. باد توی موهاش بود،صدای

خندان بهروز پشت سرش:یک دو سه نگفتی که جر زن!

گفته بود:بدوییم ؟تا سر پارک وی؟

بهروز به پیاده روی خلوت و پوشیده از برگ خیابان پهلوی نگاه کرده بود و ابرو هایش

را داده بود بالا:

تو؟ با این کفشای پاشنه نیم متری مسابقه هم می دی؟ دلاوری به خدا!

صبر نکرده بود تا بهروز جمله اش را تمام کند،کفش هایش را در آورده بود و دویده

بود. بهروز دنبالش.

باد،خنک و دیوانه برگ های پاییزی را توی خیابان می چرخاند و به بازی می کوبید

توی صورتش. سرعتش هی بیشتر می شد. نمی توانست بایستد.

خنده ی بهروز توی باد بود:

وایسا ! یه چیزی می ره تو پات کزاز می گیری می میری دیوونه !

صدایش نزدیک تر شده بود. نوک انگش ها ی بهروز به شانه اش می خورد.

الان بودکه از او جلو بزند.کفش هایش را پرت کرد توی جوی آب پهن و کم عمق

کنار پیاده رو . آب کفش ها را با خودش برد. داد زد:

بهروز کفش هام!

بهروز پرید توی جوی آب و دنبال کفش ها ی سفید پاشنه بلند دوید.

سرش را برگرداند و رو به بهروز که توی آب می دوید داد زد:

بستنی پای اون که دیرتر برسه!

بهروز با شلواری که تا نزدیک زانو خیس شده بود وسط جوی آب ایستاد:

کلک زدی جر زن! قبول نیست

و سعی کرد کفش را از آب پس بگیرد.

پا برهنه می دوید. صدای خنده ی بهروز پشت سرش .باد موهایش را عقب

می کشید.

کسی از پشت به شانه اش زد. برگشت. مربی باشگاه بود:

حاج خانم یواش تر .گفتم سرعت بیشتر از چهار و نیم براتون خطرناکه .

و چند بار پشت سر هم دکمه ی تردمیل را فشرد و سرعت را روی چهار

تنظیم کرد: دیگه تند نرید. هم برای قلبتون بده هم برای زانوتون .

دست زد پشت شانه اش و خندید: یاد جوونیا کردین ها!