اولین جلسهی کلاس بود. با لیقه و دوات نو و کاغذهای نازک گلاسه نشسته
بودم منتظر که سرمشق بگیرم. پانزده ساله بودم یا کمی کمتر و میترسیدم
اگر نستعلیق بلد نباشم تا دم مرگ آدم نشوم.
نشسته بودم روی صندلی کهنهی لهستانی که دور تا دور کلاس چیده بودند و
بیشتر به کار کافه میآمد . بعدها فهمیدم ساختمان از اصل کافه بوده با باغی
پر از نارنجهای پیر . تابستانها صندلی میچیدهاند دور میزهای گرد زیر
درختهای بزرگ که نارنج هایش تا زمستان روی شاخه می مانده وشیرین
می شده و لابد بالای سر مشتریها مثل چراغ میدرخشیده است.
غروبها دختر پسرهای تازه عقد کرده یا پیرمردها و بچه دبیرستانیها با
کیف و کتاب فنون و صنایع شان می نشستهاند آن جا و فالوده میخوردهاند
و نمیدانم چهطورآن ساختمان با نارنجها و صندلیهایش می شود انجمن
خوشنویسان .
نوبتم شد. نشستم کنارش . پرسید اسمت چیه ؟گفتم مژگان .
دفترم را گرفت .تخته ی کتابت روی میز بود اما دفترم را گذاشت روی
زانویش و مسطر را طراز کرد و به کاغذ فشار داد:
با مداد خط کرسی نکش . هر کاری کنی گردهی ذغال پخش می شه
روی کاغذت.
قلم توی دستش بود اما باز توی شیشهی گرد دهانه گشاد روی میز که انگار
تنگ ماهی بود، دنبال قلم گشت. یکی دیگر برداشت قشنگ نگاهش کرد و بعد
آرام فشار داد توی دوات مسی کنده کاری شدهاش. چند بار. بعد نوک قلم را
زد روی بند اول شست دست چپش که جوری سیاه بود که انگار جوهر به
خوردش رفته باشد:
اگه می ترسی دستت سیا بشه کرباس آب ندیده بذار بغل دستت اما به نظر
من فقط پوست خود آدم جوهر رو اندازه میکنه.
سر سطر یک نقطه گذاشت :
تا پهنای قلم بیاد دستت .
ننوشت ادب آداب دارد . ننوشت ادب آموزگر آدمی جویی.
نوشت: مژگان تو تا تیغ جهانگیر برآورد صدکشتهی دل زنده که بریکدگرافتاد
گفت :نترس، غین از الف سخت تر نیست یا از صاد و ها هوز، نمی خواد
حفظ کنی الف سه نقطه، ب پنج نقطه ، به قلمت نگاه کن . چیزی بنویس
که دوستش داری . کم کم دستت بلد میشه کجا بکشه کجا خم شه.
برو. تمرین کن. خط هم زیاد ببین.
دستم ، کناره ی انگشت سبابه و بند اول شست همیشه جوهری بود.
اما تا آخر یاد نگرفتم که دنبالهی میم چهار نقطه و نیم است و دهانهی
نون سه نقطهی سه ربع قلم. دستم بلد نشد . خیال میکردم میم غم
خمیده و کوتاه است مچاله شده، نمیشد که صاف و کشیده باشد انگار
نوشته باشی هم. قاف فراق و قاف عشق هرچه میکردم اندازه نمیشد .
وقتی مینوشتم رقص مرا بنگر چنین ، هذا جنون العاشقین، کلمهها روی
خط کرسی نمی ماندند .
اولها غلط میگرفت ودوباره مینوشت و توضیح میداد. بعد ترها قلمش
را میزد توی جوهر قرمز و روی تمرینهام خط میکشید.
خط زیاد می دیدم. میگفتم: نستعلیق حس نداره. ابزاره، وسیله اس،
به کار کتابت میآد، من که نساخ نیستم .
میگفت: نستعلیق صبوری میخواد آدم طاغی خطاط نمیشه. وقتتت رو
هدر نده.
من هم چنان وقتم را هدر می دادم.
بهار، صندلیها را میبردند توی حیاط. تخته پوستش را میانداخت لبهی
سنگی حوض که گرد بود و آبش همیشه تمیز بود و رنگ کادکبود داشت.
تنگ ماهی پراز قلمش دم دست بود. دفترهایمان را میگذاشت روی زانویش
و تمرینها را تصحیح میکرد و سرمشق میداد.کلیات سعدی همیشه
همان جا بود اما ندیدم که بازش کند. شعر بسیار میدانست.
جنگ بود مرکب چینی نداشتیم . یک شیشهی کوچک مرکب قهوهای رنگ
برایم آورد و یادم داد چطور جوهررا با شکربجوشانم ومرکب بسازم. یادم داد
قطع قلم چهطور بزنم که بیضی صاد با یک حرکت نوشته شود.
شکستههای مشعشعی را اول باراو نشانم داد. نتوانستم روی صندلی بند
شوم بی هوا بلند شدم و کاغذهام ریخت روی زمین. گفت: تو دنبال این
هستی.
راست می گفت شکستههای مشعشعی عالمی داشت. کلمهها توی کاغذ
جان داشتند، ذات معنی بودند. خیال میکردم خواندن هم که ندانی میفهمی
چه نوشته.هیجانم را دید وبه رو نیاورد. اشتیاقم را محل نمی گذاشت.
حاضر نشد شکسته یادم بدهد. تعصبی داشت :
قلمت که رام شد هرچی خواستی بنویس.
قلمم رام نشد. نشد که هر چه میخواستم بنویسم. نشد ، بلد نبودم که
یک بار بگویمش چقدر شبیه خط هایش بود صبور آرام و امن. این اواخر لرزش
دست داشت خط نمی نوشت اما شنیده بودم که تاریخ خوشنویسی
می نویسد نمی دانم چاپ شد یا با مرگش نیمه تمام ماند . یکی از قلم هایش
را دیروز وقتی وسایلم را جا به جا می کردم دیدم.
:با حواس جمع نگا کن. این دزفولی اصله، رنگ سوختهاش مال خودشه نه که
با پوست پیاز جوشونده باشنش. محکم ، بی گره . ده سال قلمه. بروبا
حوصله بتراش بعدم بیار ببینم .هوشت رو بده به کارت. خرابش نکنیها!
